Złość ma kolor

Temat: Złość ma kolorGrupa wiekowa: 3-latki
Czas trwania: 30 minutLiczba dzieci: 20
Rodzaj zajęć: Rozwój społeczno-emocjonalny

I. Wprowadzenie

Dzieci odkrywają, że złość jest naturalną emocją, którą można rozpoznać, nazwać i wyrazić w bezpieczny sposób. Poprzez słuchanie krótkiej historyjki, rozmowę, doświadczenie z kolorami i prostą ekspresję plastyczną dzieci ćwiczą rozpoznawanie i nazywanie uczucia złości.

II. Cele ogólne

  • Dziecko rozpoznaje i nazywa złość jako jedną z emocji, których doświadcza w codziennych sytuacjach
  • Dziecko ćwiczy jeden prosty i bezpieczny sposób wyrażenia złości poprzez działanie plastyczne i głęboki oddech

III. Cele szczegółowe (dziecko):

  • rozpoznaje minę wyrażającą złość na ilustracji spośród innych min
  • nazywa emocję złości słowem lub wskazując odpowiedni obrazek
  • wskazuje co najmniej jedną sytuację, w której można poczuć złość
  • naśladuje głęboki oddech jako sposób na uspokojenie się
  • wybiera kolor, który jego zdaniem pasuje do złości
  • wykonuje pracę plastyczną wyrażającą złość poprzez samodzielnie dobrany kolor i ruch ręki
  • prezentuje gotową pracę, mówiąc jedno słowo lub zdanie o swoim motylu lub jej kolorze
  • słucha spokojnie historyjki i reaguje na pytania nauczyciela

IV. Metody i formy pracy

Metody: metoda słowna: opowiadanie historyjki, rozmowa kierowana, pytania otwarte, metoda oglądowa: obserwacja ilustracji przedstawiających różne miny, metoda czynna: ćwiczenie oddechu, działalność plastyczna, elementy pedagogiki zabawy.

Formy pracy: praca z całą grupą, praca indywidualna.

V. Środki dydaktyczne

ilustracje przedstawiające twarze z różnymi minami: radość, smutek, złość, zaskoczenie, w formacie widocznym dla całej grupy, krótka ilustrowana historyjka o dziecku przeżywającym złość (4-5 obrazków), kartki papieru w formacie A4, kredki w różnych kolorach.

VI. Przebieg zajęć

Powitanie

Nauczyciel zaprasza dzieci do koła i siada razem z nimi na dywanie. Mówi: „Zanim zaczniemy, zrobimy coś razem. Pokażcie mi wesołą minę". Dzieci uśmiechają się. „A teraz smutną minę". Dzieci marszczą twarze. „A co, jeśli poprosię was o minę, gdy coś was bardzo zdenerwuje? Jak wygląda wasza twarz, gdy jesteście BARDZO zdenerwowani?". Dzieci próbują. Nauczyciel nie ocenia min, lecz mówi: „Takie uczucie nazywamy złością. Dzisiaj trochę lepiej ją poznamy".

Wprowadzenie

Nauczyciel powoli pokazuje ilustracje do prostej historyjki o kilkuletnim chłopcu lub dziewczynce. Treść historyjki: Bohater buduje wieżę z klocków. Wieża się przewraca. Bohater czuje, że coś ściska go w brzuchu, zaciska pięści, robi się czerwony na twarzy. Chce krzyczeć. Nauczyciel zatrzymuje się po każdym obrazku i pyta: „Co teraz robi bohater?" „Jak wygląda jego twarz?" „Jak myślicie, co czuje?" „Czy wy też czasem tak się czujecie? Kiedy?" Dzieci odpowiadają. Nauczyciel podsumowuje: „To uczucie, które czuje bohater, to złość. Złość pojawia się wtedy, gdy coś nie wychodzi tak, jak chcemy, albo gdy ktoś nam coś zabierze, albo gdy musimy skończyć ulubioną zabawę. Złość nie jest zła. Każdy ją czasem czuje. Ważne jest, co z nią zrobimy".

Jaki kolor to złość?

Nauczyciel rozkłada na dywanie ilustracje przedstawiające twarze z różnymi minami. Pyta: „Która twarz wygląda jak złość? Pokażcie mi". Dzieci wskazują lub podchodzą i dotykają właściwą ilustrację. Następnie nauczyciel zadaje pytanie całej grupie: „Gdyby złość miała kolor, jaki kolor by to był?". Dzieci podają swoje propozycje. Nauczyciel każdą z nich przyjmuje bez oceniania: „Kasia mówi, że czerwony. Marek myśli, że czarny. Piotrek uważa, że pomarańczowy. To ciekawe, że złość może mieć tyle kolorów, prawda?". Nauczyciel pyta jeszcze: „Gdzie w ciele czujecie złość? W brzuchu? W rękach? W głowie?". Kilkoro chętnych dzieci wskazuje na swoje ciało. Nauczyciel nie poprawia, lecz nazywa: „To właśnie złość w naszym ciele".

Oddech i praca plastyczna: Mój kolor złości

Przed rozdaniem kartek nauczyciel mówi: „Zanim zamalujemy kartkę, nauczymy się jednej ważnej rzeczy. Kiedy czujemy złość, możemy wziąć głęboki oddech. Zróbmy to razem". Nauczyciel unosi ręce powoli podczas wdechu i opuszcza je podczas wydechu. Dzieci powtarzają trzy razy. Następnie każde dziecko otrzymuje kartkę i kredki. Nauczyciel mówi: „Wybierzcie kolor, który waszym zdaniem pasuje do złości, i zamalujcie nim kartkę albo narysujcie, jak złość wygląda w środku. Możecie malować powoli albo mocno, jakbyście chcieli wyrzucić złość z rąk na kartkę". Dzieci pracują samodzielnie. Nauczyciel nie proponuje wzoru. Chodzi bez wskazywania, co jest poprawne, i zadaje dzieciom pytania wspierające: „Dlaczego wybrałeś właśnie ten kolor?" „Jak czujesz się, kiedy malujesz tak mocno?" „Co widać na twojej kartce?" Po zakończeniu pracy dzieci odkładają kredki i trzymają kartki w rękach.

Podsumowanie

Dzieci siadają w kole z kartkami. Nauczyciel zaprasza chętne dzieci do pokazania pracy i powiedzenia jednego słowa lub zdania: „Mój kolor złości to…" albo „Narysowałem…". Nauczyciel nie ocenia kolorów ani rysunków. Po każdej prezentacji mówi: „Dziękuję, że mi o tym powiedziałeś". Na zakończenie nauczyciel wspólnie z dziećmi przypomina dwie rzeczy z dzisiejszych zajęć: „Jak nazywa się uczucie, o którym rozmawialiśmy?" „Co możemy zrobić, gdy poczujemy złość?" Dzieci odpowiadają. Nauczyciel podsumowuje: „Złość jest trudnym uczuciem, ale każdy z nas ją czasem czuje. Możemy powiedzieć, że jesteśmy zdenerwowani, możemy wziąć głęboki oddech albo namalować nasz kolor złości. To są bezpieczne sposoby". Kartki dzieci trafiają do teczek lub na wystawę.

VII. Podstawa programowa 2026

Obszar rozwoju: Obszar osobisty: poznanie siebie, kierowanie sobą, wybieranie dobra

Sprawczość dziecka: Dziecko samodzielnie wybiera kolor, który kojarzy mu się ze złością, i podejmuje decyzję, jak go nanieść na kartkę. Prezentuje swoją pracę i mówi o niej jednym słowem lub gestem. Doświadcza, że własne działanie i wybór mogą być sposobem na wyrażenie trudnej emocji, co odpowiada rozwijaniu sprawczości poprzez podejmowanie inicjatywy, prezentowanie efektów pracy i wstępną refleksję nad własnym stanem.

Osiągnięcia dziecka

Obszar osobisty: „rozpoznaje i nazywa swoje emocje związane z różnymi sytuacjami, aktualnymi i z przeszłości”

Dziecko słucha historyjki o bohaterze przeżywającym złość, wskazuje sytuacje wywołujące tę emocję i próbuje nazwać uczucie złości własnym słowem lub wskazując ilustrację.

Obszar osobisty: „stosuje znane mu sposoby radzenia sobie ze stresem”

Dziecko ćwiczy jeden prosty sposób wyrażenia złości w bezpieczny sposób: głęboki oddech oraz energiczne malowanie lub gniecenie kartki, co jest pierwszym ćwiczeniem samoregulacji.

Obszar osobisty: „podejmuje różne aktywności, aby realizować swoje pomysły, tworzyć i odkrywać, co sprawia mu radość”

Dziecko samodzielnie wybiera kolor złości i sposobem pracy plastycznej wyraża własny pomysł na przedstawienie tej emocji.

Obszar społeczny: „mówi o emocjach, które ludzie mogą przeżywać w różnych sytuacjach życia codziennego”

Podczas rozmowy o historyjce dziecko wskazuje lub mówi, co czuł bohater i kiedy samo mogło czuć podobnie.

Obszar językowy: „uczestniczy w rozmowie, aktywnie słuchając innych osób i wypowiadając się w sposób zrozumiały, przedstawia i próbuje uzasadnić swoją opinię”

Dziecko bierze udział w rozmowie kierowanej, słucha historyjki i odpowiada na proste pytania nauczyciela dotyczące przeżywania złości.

Obszar artystyczny: „poszukuje nowych form ekspresji, tworzyw i technik wyrazu artystycznego do przedstawienia świata i swoich przeżyć, wyraża własne pomysły”

Dziecko samodzielnie decyduje, jakim kolorem i w jaki sposób przedstawi złość na kartce, korzystając z kredek lub farb.

VIII. Ewaluacja

Nauczyciel obserwuje dzieci podczas całych zajęć i sprawdza: czy dziecko wskazało ilustrację przedstawiającą złość spośród innych min; czy dziecko użyło słowa „złość" lub wskazało właściwy obrazek; czy dziecko podało co najmniej jedną sytuację wywołującą złość, własną lub bohatera historyjki; czy dziecko uczestniczyło w ćwiczeniu oddechu; czy dziecko samodzielnie wybrało kolor i wykonało pracę plastyczną; czy dziecko podjęło próbę prezentacji swojej pracy. Za osiągnięcie celu uznaje się sytuację, w której dziecko rozpoznaje złość na ilustracji, używa jej nazwy oraz uczestniczy w co najmniej jednej formie jej wyrażenia: oddechu lub pracy plastycznej. Ewaluacja ma charakter obserwacyjny i uwzględnia zróżnicowane tempo i sposób reagowania dzieci w wieku 3 lat.

Scenariusz przygotowany w Pracowni Pełnej Kredek